Rentgen pantomograficzny, cefalometryczny zębów – Kraków
Rentgen pantomograficzny
Badanie rentgenowskie – jedna z najpopularniejszych metod diagnostycznych, mająca zastosowanie również w stomatologii. Wyróżniamy trzy odmiany badania rtg.
Jedną z nich jest rentgen pantomograficzny (pantomogram). Jest to zdjęcie, na którym widoczna jest cała szczęka i żuchwa oraz wszystkie zęby. Pozwala ono m.in. na ocenę ogólnego stanu zdrowia zębów, ich posadowienia, rozmieszczenia korzeni czy położenia zębów zatrzymanych. Daje również lekarzowi obraz stawów żuchwowo-skroniowych. Często stosuje się również nazwę „rentgen panoramiczny”, bo dobrze oddaje szeroki widok, jaki uzyskuje stomatolog. RTG panoramiczne daje lekarzowi obraz stawów żuchwowo-skroniowych. Ten rodzaj prześwietlenia stosowany jest np. w trakcie implantacji, przed ekstrakcją zęba (zwłaszcza w przypadku zębów zatrzymanych) czy w leczeniu endodontycznym. Dentysta wykonuje rentgen zębów w celu dokładnego sprawdzenia skali zmian próchniczych.
Rentgen Panoramiczny / Cefalometryczny - wkrótce
Rentgen zębów i zdjęcie cefalometryczne
Drugim rodzajem prześwietlenia często wykorzystywanego w stomatologii jest rentgen zębów. To określenie bardzo ogólne, którego można byłoby użyć w odniesieniu do dowolnego rtg stomatologicznego. Najczęściej jednak mówiąc w ten sposób mamy na myśli zdjęcie punktowe, czyli prześwietlenie obejmujące maksymalnie cztery zęby, charakteryzujące się dużą dokładnością, stosowane najczęściej w leczeniu kanałowym oraz przy ocenie wypełnień i implantów.
Trzeci rodzaj rtg powszechnie wykorzystywanego w stomatologii jest zdjęcie cefalometryczne (cefalometria). Jest to zdjęcie czaszki w pozycji bocznej, wykorzystywane przede wszystkim do diagnozowania wad zgryzu oraz planowania leczenia ortodontycznego.
Do wykonywania zdjęć rentgenowskich Centrum Dentystyki EuroDent wykorzystuje cyfrowe urządzenie FONA Art Plus C. Nowoczesny sensor CMOS pozwala na uzyskanie w jednym naświetlaniu 4200 obrazów, które dają idealne ustawienie ostrości. Przy tych unikalnych parametrach RTG Fona używa minimalnej dawki promieniowania, która jest niższa nawet o kilkanaście razy w stosunku do starszej generacji urządzeń.
Informacja o wpływie działalności wykonywanej przez jednostkę organizacyjną polegającej na uruchomieniu pracowni RTG oraz uruchomieniu i stosowaniu aparatów RTG na zdrowie ludzi i na środowisko.
Załączniki do pobrania:
Rentgen zębów a bezpieczeństwo radiologiczne pacjenta
Współczesna diagnostyka obrazowa odeszła od tradycyjnych klisz na rzecz sensorów cyfrowych. Wykonując cyfrowy rentgen zębów, redukujemy dawkę promieniowania przyjmowaną przez pacjenta nawet o 70-90% w porównaniu do metod analogowych. Obraz pojawia się na ekranie komputera niemal natychmiast po ekspozycji, co skraca czas wizyty i eliminuje konieczność używania chemicznych odczynników do wywoływania zdjęć. Dzięki temu proces jest nie tylko bezpieczniejszy dla zdrowia, ale również bardziej przyjazny dla środowiska naturalnego.
Pantomogram zębów jako wstęp do planowania leczenia
Zdjęcie panoramiczne jest podstawowym badaniem przeglądowym, od którego często rozpoczyna się kompleksowe leczenie w naszej placówce. Pantomogram zębów uwidacznia nie tylko korony i korzenie wszystkich zębów (w tym tych niewyrżniętych), ale także tkankę kostną szczęki i żuchwy, zatoki szczękowe oraz stawy skroniowo-żuchwowe. Tak szerokie pole obrazowania pozwala lekarzowi na błyskawiczną ocenę ogólnego stanu jamy ustnej i wykrycie ewentualnych nieprawidłowości, które wymagają dalszej, bardziej szczegółowej diagnostyki.
Kiedy wykonujemy celowane RTG punktowe zęba?
Podczas gdy pantomogram daje pogląd ogólny, w przypadku leczenia konkretnego zęba niezbędna jest maksymalna precyzja detali. RTG punktowe zęba obejmuje swoim zasięgiem zazwyczaj od jednego do trzech zębów, ale ukazuje je z bardzo dużą dokładnością. Jest to badanie nieodzowne w trakcie leczenia kanałowego, pozwalające lekarzowi ocenić liczbę i przebieg kanałów, obecność zmian zapalnych przy wierzchołku korzenia czy szczelność wykonanego wypełnienia. Ze względu na bardzo niską dawkę promieniowania zdjęcie to może być bezpiecznie powtarzane w trakcie jednego zabiegu w celu kontroli postępów pracy.
Do czego służy zdjęcie cefalometryczne zębów w diagnostyce ogólnej?
Ten rodzaj obrazowania, potocznie zwany zdjęciem bocznym głowy, dostarcza lekarzowi informacji, których nie uwidoczni standardowy pantomogram. Zdjęcie cefalometryczne zębów ukazuje nie tylko struktury kostne, ale także zarys tkanek miękkich twarzy (profil, nos, wargi) oraz podniebienie twarde i zatoki przynosowe. Dzięki temu badaniu możliwa jest precyzyjna ocena proporcji twarzoczaszki, symetrii budowy szczęki względem żuchwy oraz drożności dróg oddechowych. Jest to cenne narzędzie diagnostyczne wykorzystywane przy planowaniu kompleksowych rehabilitacji protetycznych oraz w chirurgii szczękowo-twarzowej.
Co pozwala wykryć zdjęcie pantomograficzne zębów?
Badanie panoramiczne ma kluczowe znaczenie w wykrywaniu patologii, które nie dają widocznych objawów w jamie ustnej (są niewidoczne gołym okiem). Zdjęcie pantomograficzne zębów umożliwia identyfikację torbieli, zmian nowotworowych w obrębie kości, pozostawionych korzeni czy zębów nadliczbowych. Jest również niezbędnym narzędziem w chirurgii stomatologicznej przy planowaniu ekstrakcji zębów mądrości, pozwalającym ocenić ich położenie względem nerwu zębodołowego oraz sąsiednich zębów.
Przygotowanie pacjenta do badania rentgenowskiego
Procedura wykonania zdjęcia jest szybka i bezbolesna, nie wymaga też od pacjenta skomplikowanych przygotowań. Przed wejściem do pracowni RTG należy usunąć z okolic głowy i szyi wszelkie metalowe przedmioty, takie jak kolczyki, łańcuszki, spinki do włosów czy okulary, a także ruchome protezy. Metal silnie cieniuje na zdjęciach, co mogłoby zafałszować obraz diagnostyczny, tworząc tzw. artefakty. Personel medyczny zawsze zakłada pacjentowi specjalny fartuch ochronny, który zabezpiecza resztę ciała przed promieniowaniem.
FAQ
Czy potrzebuję skierowania na zdjęcie RTG zębów?
Zgodnie z polskim prawem na wykonanie zdjęcia pantomograficznego oraz cefalometrycznego wymagane jest skierowanie od lekarza (stomatologa lub lekarza innej specjalizacji). Wyjątkiem są małe zdjęcia punktowe (wewnątrzustne), które w niektórych przypadkach mogą być wykonywane w ramach procedury leczniczej bez oddzielnego druku skierowania.
Czy można wykonywać rentgen w ciąży?
Ciąża jest przeciwwskazaniem względnym do wykonywania badań radiologicznych. Zazwyczaj unika się ich, szczególnie w pierwszym trymestrze, chyba że istnieje stan wyższej konieczności (np. ostry stan zapalny zagrażający zdrowiu matki). W takiej sytuacji lekarz podejmuje decyzję, zachowując szczególne środki ostrożności (podwójny fartuch ołowiany). Kobieta musi bezwzględnie poinformować personel o ciąży przed badaniem.
Jak często można robić prześwietlenie zębów?
Nie ma sztywno określonego limitu czasowego. Badania wykonuje się wtedy, gdy istnieją ku temu wskazania medyczne. Dzięki technologii cyfrowej dawki promieniowania są na tyle niskie, że wykonanie pantomogramu raz na rok czy serii zdjęć punktowych podczas leczenia kanałowego jest bezpieczne dla zdrowia pacjenta.
Czy zdjęcie z RTG dostanę od ręki?
Tak, w przypadku radiografii cyfrowej obraz pojawia się na monitorze komputera w ciągu kilku sekund po wykonaniu ekspozycji. Pacjent może otrzymać zdjęcie zapisane na płycie CD/DVD lub przesłane drogą mailową.
Czy aparat ortodontyczny przeszkadza w zrobieniu zdjęcia?
Stały aparat ortodontyczny nie jest przeciwwskazaniem do wykonania zdjęcia pantomograficznego czy cefalometrycznego. Metalowe zamki i łuk będą widoczne na zdjęciu (będą świecić na biało), ale lekarz potrafi zinterpretować taki obraz. Nie ma konieczności zdejmowania aparatu do badania.
